20 oktober 2009
Weke delen Sarcoom
Weke delen zijn weefsels die zich onder de huid,rondom de organen en botten of in de ruimtes daartussen bevinden. Een weefsel is een groep cellen met dezelfde bouw en functie. Het lichaam bestaat uit verschillende soorten weefsels. Elk soort weefsel maakt een bepaalde lichaamsfunctie mogelijk. Zo kan longweefsel zuurstof opnemen en spierweefsel spieren doen samentrekken. Tot de weke delen behoren onder meer steunweefsel, spierweefsel en perifeer zenuwweefsel (de uitlopers van het centrale zenuwweefsel). Steunweefsel biedt het lichaam stevigheid en voorkomt beschadigingen. De belangrijkste typen steunweefsel zijn:
- Bindweefsel
Bindweefsel kan losmazig (makkelijkvervormbaar) of stevig zijn.Losmazig bindweefsel ligt rondom organen, zenuwen en bloedvaten en
tussen spieren. Stevig bindweefsel komt voor in wanden van bloedvaten en op plaatsen die belangrijk zijn voor beweging, zoals kniebanden,pezen en gewrichten. - Vetweefsel
Vetweefsel bestaat uit cellen gevuld met vet. Het bevindt zich op diverse plaatsen en heeft uiteenlopende functies. Net onder de huid heeft vetweefsel een warmte-isolerende functie. Rond de nieren en in de buikwand dient vetweefsel als reserve voor extreme situaties, zoals dreigende verhongering. In de voetzolen, handpalmen, billen,oogkassen en wangen heeft vetweefsel een steunfunctie. - Spierweefsel
Spierweefsel heeft als eigenschap dat het zich kan aanspannen. Daardoor kan het lichaam allerlei bewegingen maken. Spierweefsel is ingedeeld in dwarsgestreept spierweefsel en glad spierweefsel.
Bij dwarsgestreept spierweefsel zijn onder de microscoop dwarsstrepen zichtbaar in de spiervezels. Spieren van het skelet bestaan uit dwarsgestreept spierweefsel. Met dit spierweefsel kunnen willekeurige bewegingen worden uitgevoerd: bewegingen die we bewust aansturen, zoals bewegingen die we bewust aansturen, zoals lopen of iets vastpakken.
Glad spierweefsel bestaat uit vezels zonder strepen. Dit spierweefsel maakt onwillekeurige bewegingen: bewegingen die we niet bewust
aansturen, zoals het samentrekken van de maagwand voor de voortstuwing van voedsel naar de darmen. - Zenuwweefsel
Zenuwweefsel bevindt zich in de hersenen, in het ruggenmerg (het centrale zenuwstelsel) en elders in het lichaam (het perifere zenuwstelsel). Zenuwweefsel heeft vooral een geleidende functie het transporteert prikkels.Bijvoorbeeld van de hersenen naar de spieren waardoor bewegingen mogelijk worden.En vanuit de huid naar de hersenen waardoor we warmte, kou en pijn kunnen ervaren..
Deze geleiding gaat via uitlopers van zenuwcellen. Zenuwcellen, ook neuronen genoemd, zijn omgeven door steuncellen.
Deze worden Schwanncellen genoemd.Met elkaar vormen de zenuwcellen,uitlopers en steuncellen een indrukwekkend netwerk
dat tot zeer snelle geleiding van prikkels in staat is.
Algemene informatie
Zwellingen in de weke delen zijn veelal goedaardig, zoals vetbulten. Is de zwelling kwaadaardig, dan is er sprake van een weke delen sarcoom. Weke delen sarcomen komen niet vaak voor: ongeveer 1,5% van alle soorten kanker zijn weke delen sarcomen.
Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 590 mensen een weke delen sarcoom vastgesteld. De ziekte treft vrijwel evenveel mannen als vrouwen. Een weke delen sarcoom ontstaat als tijdens de ontwikkeling van steun-, spier- of perifeer zenuwweefsel de celdeling ontspoort. Een weke delen sarcoom ontstaat niet uit steun-, spier- of perifeer zenuwweefsel maar lijkt op cellen van een van die weefsels.
Weke delen sarcomen kunnen op allerlei plaatsen in het lichaam ontstaan. Het meest komen ze voor in de benen (40%) - waarvan driekwart in de bovenbenen - in de borst en de buikwand (25%), in de armen (15%) en in het hoofd/halsgebied (15%).
Verschillende soorten
Er zijn veel soorten weke delen sarcomen. De sarcomen zijn ingedeeld naar het soort cellen waaruit ze bestaan.De meest voorkomende soorten zijn:
- Liposarcoom.
Deze tumor lijkt op vetweefsel en treedt meestal op na het veertigste jaar. - Leiomyosarcoom
Deze tumor lijkt op gladde spiercellen en komt voor in bijvoorbeeld de baarmoeder, de huid en de bloedvaten. - Synoviasarcoom.
Deze tumor, die lijkt op weefsel in pezen, gewrichtskapsels en uiteinden van spieren, komt vooral voor in de benen en ontstaat vaak tussen de 20 en 40 jaar. - Malign
perifere zenuwschedetumor. Deze tumor ontstaat uit omhulsels van zenuwen die door het lichaam lopen. - (Lymf)angiosarcoom.
Deze tumor ontstaat uit bloedvaten of lymfevaten. - Kaposi-sarcoom. ←klik op de link voor de pagina over kaposi
Het Kaposi-sarcoom kwam vroeger in Nederland nauwelijks voor en dan vrijwel uitsluitend bij oudere mannen. Het sarcoom ontstond vooral in de huid van het onderbeen en was zichtbaar als een rode verdikking. Het verloop was heel langzaam en slechts weinig patiënten overleden als gevolg hiervan. Een tweede vorm van het Kaposi-sarcoom komt met name voor bij mannen met aids in de leeftijd van 30 tot 45 jaar. Deze vorm blijkt overal in het lichaam te kunnen ontstaan en heeft een veel agressiever verloop. - Maligne fibreus histiocytoom (MFH)
Een betrekkelijk kleine groep sarcomen wordt 'maligne fibreus histiocytoom' genoemd. MFH komt vaak voor bij ouderen. Het ontstaat vooral in de benen. Het is niet duidelijk met welk normaal weefsel deze sarcomen te vergelijken zijn. - Gastro-intestinale stroma tumoren (GIST). ←klik op de link voor de pagina over GIST
Deze tumoren ontstaan uit de spierlaag of de bindweefsellaag (stroma) van de darmwand. De ziekte verspreidt zich voornamelijk in de buik en in de lever. - Ewing-sarcomen en Rhabdomyosarcomen. ←klik op de link voor de pagina over Rhabdomyosarcomen
Ewingsarcomen kunnen behalve in de weke delen ook in het bot ontstaan. Rhabdomyosarcomen lijken op dwarsgestreept spierweefsel. Beide sarcomen treden voornamelijk op bij kinderen, maar kunnen ook bij jong volwassenen voorkomen. De behandeling van deze tumoren verschilt van de behandeling van andere sarcomen. - NOS-sarcomen.
Deze groep weke delen sarcomen is niet in een bepaald type onder te brengen, omdat er geen kenmerken van het oorspronkelijke weefsel in te herkennen zijn. In deze sarcomen vindt men kenmerken van verschillende typen sarcomen
Borderline tumoren
Een aparte plaats nemen de zogenoemde borderline tumoren in. Deze tumoren hebben een plaatselijk agressieve manier van groeien, maar leiden zeer zelden tot uitzaaiingen. Vanwege de groeiwijze worden ze meestal behandeld als een weke delen sarcoom.
Er zijn verschillende soorten borderline tumoren. Fibromatosen vormen de grootste groep. De bekendste borderline tumor is agressieve fibromatose, een woekering van bindweefsel waarbij zeer zelden uitzaaiingen optreden. Naast weke delen sarcomen komen ook sarcomen van het bot voor. Deze specifieke vorm van sarcomen wordt hier niet besproken. Bron : KWF Kankerbestrijding
Patiënten initiatieven
Petra heeft een liposarcoom. Zij houdt een verslag van haar ziekte bij op Live Spaces. Lees hier haar verhaal.
